विश्वास डेस्क
सिमरा, जेठ १९
वन्यजन्तु तथा जैविक विविधता संरक्षणमा सञ्चार क्षेत्रको भूमिकालाई थप प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले बाराको सिमरामा दुईदिने “सञ्चार र संरक्षण कार्यशाला” सुरु भएको छ।

oplus_2

तराई आर्क ल्यान्डस्केप तथा संरक्षण कार्यक्रम (TALCP) को आयोजनामा सञ्चालन भइरहेको कार्यशाला जुन २ देखि ३, २०२६ सम्म चल्नेछ। कार्यक्रममा सञ्चारकर्मी, संरक्षणकर्मी तथा विभिन्न सरोकारवाला निकायका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको छ।
कार्यशालामा संरक्षणसम्बन्धी मुद्दाहरूलाई सञ्चार माध्यममार्फत प्रभावकारी रूपमा उठान गर्ने, वन्यजन्तु संरक्षणमा पत्रकारिताको योगदान बढाउने तथा वातावरणीय चुनौतीबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको आयोजकले जनाएको छ ।

oplus_2

TALCP का क्लस्टर इन्चार्ज प्रेम पौडेलका अनुसार कार्यशालामा संरक्षण क्षेत्रका विज्ञहरूले जैविक विविधता, मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व, वन संरक्षण तथा वातावरणीय चुनौतीका विषयमा प्रस्तुति दिइरहेका छन्। सहभागी पत्रकारहरूलाई संरक्षणसम्बन्धी समाचार लेखन, तथ्य सङ्कलन तथा अनुसन्धानमूलक रिपोर्टिङका विविध पक्षबारे समेत जानकारी प्रदान गरिनेछ।
कार्यशालाले सञ्चार क्षेत्र र संरक्षण अभियानबीचको सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउँदै प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणका लागि जनस्तरमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्व वन्यजन्तु कोष (WWF) का डा. शशांक पौडेलले सामुदायिक सञ्चार माध्यमको भूमिका सशक्त हुँदा स्थानीय आवाजलाई प्रभावकारी रूपमा उठाउन सकिने बताए। उनका अनुसार सामुदायिक रेडियो, स्थानीय पत्रपत्रिका तथा सामाजिक सञ्जाल समूहहरूले वन्यजन्तु देखिएका घटनाहरू, संरक्षणका सफल प्रयासहरू तथा वातावरणीय विषयवस्तुहरूलाई व्यापक रूपमा प्रसारण गर्न सक्छन्। यसले जैविक विविधता संरक्षणलाई संरक्षित क्षेत्रभित्र मात्र सीमित नराखी सम्पूर्ण समुदायको साझा सरोकारको विषय बनाउन मद्दत पुग्ने उनको भनाइ थियो।

oplus_2

उनले स्थानीय सञ्चार माध्यमहरूले वैज्ञानिक अध्ययन तथा अनुसन्धानका निष्कर्षहरूलाई स्थानीय भाषा र सांस्कृतिक परिवेशअनुसार सरल र सहज रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्ने उल्लेख गर्दै यसबाट समुदायले आफ्नो वन, प्राकृतिक स्रोत तथा तिनमा निर्भर वन्यजन्तुको संरक्षणको महत्व सजिलै बुझ्न सक्ने बताए।
डा. पौडेलले सामुदायिक पत्रकारहरूले अवैध वन फँडानी, चोरी–सिकार तथा वन अतिक्रमणजस्ता गतिविधिबारे समाचार प्रकाशन तथा प्रसारण गरेर सम्बन्धित निकायलाई जवाफदेही बनाउन सक्ने धारणा राखे। यसले संरक्षण अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउनुका साथै समुदायमा संरक्षणप्रतिको जिम्मेवारी र सचेतना वृद्धि गर्न सहयोग पुग्ने उनको भनाइ थियो।
दक्षिण–पूर्वी नेपालका सामुदायिक वनहरूले विभिन्न संरक्षण क्षेत्रहरूलाई जोड्ने महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको उल्लेख गर्दै उनले स्थानीय सञ्चार माध्यमहरू वन्यजन्तु तथा जैविक विविधता संरक्षणलाई दैनिक वन व्यवस्थापन र सामुदायिक जीवनसँग जोड्ने प्रभावकारी माध्यम बन्न सक्ने बताए।
कार्यक्रममा पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत रामचन्द्र खतिवडाले पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जले केवल वन्यजन्तुको संरक्षण मात्र नभई तराईको पानी, कृषि, जलवायु तथा अर्थतन्त्रको संरक्षणमा समेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको बताए।
उनले चुरे क्षेत्रको संरक्षण भए जलस्रोत सुरक्षित रहने, पानीको उपलब्धता सुनिश्चित हुने तथा कृषि प्रणाली दिगो बन्ने उल्लेख गर्दै समृद्धिको आधार पनि यही संरक्षणसँग जोडिएको बताए।

oplus_2

खतिवडाले संरक्षण र विकास एक–अर्काका विरोधी अवधारणा नभई दिगो समृद्धिका परस्पर पूरक आधारस्तम्भ भएको धारणा व्यक्त गरे। उनले संरक्षण पत्रकारिता केवल समाचार लेख्ने विषय मात्र नभई प्रकृति, समाज र भावी पुस्ताप्रतिको जिम्मेवार सार्वजनिक सेवा भएको उल्लेख गरे।
उनको प्रस्तुतीकरणको मुख्य सन्देश थियो– “चुरे जोगाऔँ, पानी बचाऔँ, कृषि र समृद्धिको आधार सुरक्षित बनाऔँ।”
यो संस्करण समाचारपत्र, अनलाइन पोर्टल वा प्रेस प्रकाशनका लागि उपयुक्त शैलीमा तयार गरिएको छ।